Rozwód – orzeczenie o winie, czy nie?

man-couple-people-womanKonsekwencje rozwodu

Co do zasady, sąd orzeka przy rozwodzie o winie – czyli stwierdza, czy i który z małżonków ponosi odpowiedzialność za rozpad małżeństwa. Gdy dominują negatywne emocje, często małżonkowie skłaniają się ku temu, by sprawę jak najszybciej zakończyć. W tym celu żądają rozwodu bez orzekania o winie. Przed podjęciem takiej decyzji warto się poważnie zastanowić, ponieważ niesie ona za sobą pewne konsekwencje.

Orzeczenie o winie a alimenty

Wina małżonka może mieć znaczenie nie tylko dla orzeczenia o władzy rodzicielskiej. Najistotniejszym prawem osoby, która nie jest stroną wyłącznie winną rozkładu pożycia małżeńskiego jest możliwość żądania alimentów od drugiego małżonka. Zgodnie z art. 60 k.r.o. alimenty mogą zostać zasądzone w przypadku, gdy: winni rozkładu pożycia są oboje małżonkowie; winny rozkładu pożycia jest małżonek zobowiązany do alimentów; sąd na zgodny wniosek nie ustalał winy rozkładu pożycia stron; sąd stwierdził, że żadna ze stron nie była winna rozpadu rodziny.

Orzeczenie o winie a dziedziczenie

Następną kwestią jest możliwość dziedziczenia. Zgodnie z art. 940 k.c. „Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione”. Oznacza to, że wystąpienie za życia spadkodawcy przeciwko małżonkowi o rozwód lub separację z jego winy umożliwia wyłączenie go od dziedziczenia ustawowego, jeżeli prawomocne orzeczenie nie zapadło jeszcze w chwili otwarcia spadku. Żądanie to ma być uzasadnione, czyli muszą zostać spełnione przesłanki rozwodu lub separacji z winy małżonka, lub co najmniej z winy obu stron. Wyłączenie następuje na podstawie orzeczenia sądu.

Warto pamiętać, że orzeczenie o winie może nastąpić jedynie w wyroku rozwodowym. Jeżeli takie orzeczenie nie zapadnie, bo strony żądały wydania wyroku bez stwierdzania kto jest winny, nie może ono być później uzupełnione w innym postępowaniu.

Przyczyny orzeczenia o winie

Jakie okoliczności mogą przyczynić się do orzeczenia winy jednego lub obojga małżonków? Przytoczyć można w tym miejscu jedno z orzeczeń SA w Katowicach: „Orzekając w przedmiocie winy sąd winien ustalić czy występuje sprzeczność zachowania się albo postępowania małżonka z normami prawnymi lub zasadami współżycia, określającymi obowiązki małżonków, a sprzeczności tej towarzyszy umyślność lub niedbalstwo tegoż małżonka. Nadto między takim zachowaniem się lub postępowaniem małżonka, a powstałym rozkładem pożycia małżeńskiego musi istnieć związek przyczynowy. Nie każde naruszenie obowiązków małżeńskich stanowić będzie o winie danego małżonka lecz tylko te, które miało wpływ na spowodowanie (bądź utrwalenie) rozkładu pożycia małżeńskiego” (wyrok SA w Katowicach z dnia 12 marca 2010 r. I ACa 35/10). Wina, o której orzeka sąd w sprawach rozwodowych nie jest stopniowalna, tak więc nie będzie miało znaczenia, w jakiej mierze każdy z małżonków przyczynił się do rozpadu małżeństwa. Znaczenie dla orzeczenia o winie będą miały jedynie te zdarzenia, które mają bezpośredni związek z ustaniem pożycia.

Jak reagować, żeby nie być winnym rozwodu

Pewne wątpliwości budzić może czy „odpowiedź” na naganne zachowanie małżonka będzie uznane za przyczynienie się do rozwodu. Zgodnie z linią orzeczniczą uznaje się, że taka reakcja może stanowić podstawę przypisania winy za rozkład pożycia małżeńskiego a dopuszczalne są zachowania,  które nie są w swym natężeniu niewspółmierne do wagi przewinień drugiej strony (por. wyrok SN z dnia 8 stycznia 1971 r., III CRN 442/70 oraz wyrok SN z dnia 20 kwietnia 2004 r., V CK 273/03)

Rozwód – orzeczenie o winie, czy nie?
5 (100%) oceniono 8 razy